“ନିର୍ଜଳା” ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜଳ ବିନା। ତେଣୁ ଏହି ବ୍ରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଅସୀମ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାର ସହ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ୨୦୨୬ କେବେ?

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ଜୁନ ମାସରେ ପଡ଼ିବ।

ସଠିକ ତିଥି ଓ ପାରଣ ସମୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଜିକା ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ମହତ୍ତ୍ୱ

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀକୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଉପବାସ, ପୂଜା, ଜପ ଓ ଦାନ କଲେ ଜୀବନର ଅନେକ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ପଥ ସୁଗମ ହୁଏ।

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ—

• ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
• ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପା ଲାଭ ହୁଏ।
• ପାପ କର୍ମର ନାଶ ହୁଏ।
• ଧନ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
• ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ହୁଏ।
• ମନ ଓ ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କଥା

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର କଥା ମହାଭାରତ ସହ ଜଡ଼ିତ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭୀମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ବହୁତ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ପରି ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିପାରୁନଥିଲେ।

ଏକଦିନ ଭୀମସେନ ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ମୁଁ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିପାରୁନି। ତେବେ କିପରି ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀର ଫଳ ପାଇପାରିବି?”

ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ ଯେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀରେ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ବର୍ଷର ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳିବ।

ଭୀମସେନ ସେହିପରି କରିଥିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏହି ବ୍ରତ ଭୀମସେନୀ ଏକାଦଶୀ କିମ୍ବା ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ନିୟମ

୧. ଦଶମୀ ତିଥିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ବ୍ରତ ପୂର୍ବ ଦିନ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସାହାର ଓ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ।

୨. ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ

• ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
• ଜଳ ପାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
• ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଜପ କରନ୍ତୁ।
• ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ପାଠ କରନ୍ତୁ।

୩. ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ

ଏକାଦଶୀ ରାତିରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭଜନ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରି ଜାଗରଣ କରିବା ଶୁଭ ମନାଯାଏ।

୪. ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପାରଣ

ପରଦିନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବ୍ରତ ପାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ପୂଜା ବିଧି

ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ

ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତୁ।

ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ବ୍ରତ ପାଳନର ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ।

ପୂଜା ସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଛବି କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ

• ତୁଳସୀ ପତ୍ର
• ହଳଦିଆ ଫୁଲ
• ଚନ୍ଦନ
• ଧୂପ ଓ ଦୀପ
• ଫଳ ଓ ମିଠା

ପୂଜା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଜପ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁଳସୀ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନିମ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ—

“ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ”

କିମ୍ବା

“ଓଁ ନମୋ ନାରାୟଣାୟ”

୧୦୮ ଥର ଜପ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଜଳଦାନର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।

ଏହି ଦିନ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରିବା ଶୁଭ—

• ପାଣି ଭରା ମାଠିଆ
• ଛତା
• ହାତ ପଙ୍ଖା
• ବସ୍ତ୍ର
• ଫଳ
• ଅନ୍ନ
• ଧନ

ଦାନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଅନେକଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ଲାଭ

ଆତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି

ବ୍ରତ ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆସେ।

ପାପ ନାଶ

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାପ କର୍ମକୁ ଦୂର କରେ।

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପା

ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ସଦା ରହିଥାଏ।

ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି

ପରିବାରରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ହୁଏ।

ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି

ଏହି ବ୍ରତ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ଉପସଂହାର

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ୨୦୨୬ ହେଉଛି ଭଗବାନ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାର ଏକ ମହାପର୍ବ। ଏହି ବ୍ରତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କଲେ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।

ଜୟ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ। ଜୟ ଶ୍ରୀହରି ବିଷ୍ଣୁ। 🙏